ŚWIĘTOKRZYSKA GRUPA PRZEMYSŁOWA "INDUSTRIA"

 

 

https://industria.eu/

 

https://www.facebook.com/sgpIndustria

 

https://twitter.com/SGP_INDUSTRIA?s=20&t=lOqznJOjtomlWM2wqIPeYg

Świętokrzyska Grupa Przemysłowa INDUSTRIA wyrasta z prawie 150-letniej historii Kieleckich Marmurów oraz przemysłowych tradycji regionu. INDUSTRIA łączy te tradycje z nowoczesnymi technologiami i dbałością o środowisko naturalne.

W skład Świętokrzyskiej Grupy Przemysłowej INDUSTRIA wchodzą:

    Świętokrzyskie Kopalnie Surowców Mineralnych – lider w zakresie wydobycia i obróbki kamienia, właściciel trzech kopalni na terenie województwa świętokrzyskiego.
    INDUSTRIA Nawozy– zajmująca się rozwojem innowacyjnych, ekologicznych nawozów bazujących na naszych surowcach.
    INDUSTRIA Logistyka – oferująca obecnie niskoemisyjne usługi logistyczne bazujące na gazie LNG a w przyszłości logistykę zeroemisyjną.
    INDUSTRIA Zielona Energia – inwestująca w zeroemisyjne źródła energii i tworzenie w naszym regionie gospodarki bazującej na zielonym wodorze.

 

Ambitne cele ŚGP INDUSTRIA to w ramach firmy niezależne energetycznie, zeroemisyjne kopalnie produkujące kruszywa oraz ekologiczne nawozy, dysponujące własnym transportem opartym o zielony wodór, a dla całego regionu korzystna transformacja energetyczna poprzez zapewnienie innym podmiotom dostępu do zeroemisyjnej energii, logistyki oraz zielonego wodoru.


> Świętokrzyskie Kopalnie Surowców Mineralnych

Świętokrzyskie Kopalnie Surowców Mineralnych Sp. z o.o. to jedna z nielicznych firm o tak długiej historii i tradycji w wydobywaniu i obróbce surowców skalnych w regionie świętokrzyskim. ŚKSM wywodzi się z KKSM, dlatego trudno odciąć się od historii i tradycji Kieleckich Kopalni Surowców Mineralnych. W sumie to prawie 150 lat, podczas, których świat zmienił się nie do poznania, a my razem z nim! Nasza Spółka jako firma prężnie działająca w przemyśle wydobywczym, przede wszystkim stawia na bezpieczeństwo, trwałe relacje i społeczną odpowiedzialność! Pragniemy, aby zrównoważony rozwój stał się podstawą naszego modelu biznesowego.  Stale dążymy do osiągnięcia najwyższego poziomu świadczonych usług przy jednoczesnym minimalizowaniu naszego wpływu na środowisko. Chcemy cieszyć się zaufaniem zarówno naszych klientów i społeczeństwa, jak i pracowników.


> INDUSTRIA Nawozy

Wychodząc naprzeciw problemom rolników w kwestii przywrócenia glebie optymalnego poziomu pH oferujemy wapno nawozowe węglanowe z zawartością magnezu. Wapno nawozowe węglanowe, z racji niskiej rozpuszczalności może podnosić pH nawet przez kilka lat od momentu jego zastosowania, co uzależnione jest w dużej mierze od granulacji i wilgotności gleby. Wapno nawozowe węglanowe będące w naszej ofercie ma znaczną zawartość magnezu różniącą się w zależności od kopalni, na której jest produkowane. Postaw na odkwaszanie gleby wapnem nawozowym Dewonit. Bardzo dobra jakość, przystępna cena, szczególnie polecane dla upraw ekologicznych. Jakość naszych produktów potwierdzają niezależne opinie różnorodnych instytutów, świadectwa kwalifikacji oraz systematyczne kontrole przeprowadzane w naszych zakładach. Najlepszym jednak dowodem na ich skuteczność jest stale rosnąca grupa użytkowników i dystrybutorów!


> INDUSTRIA Logistyka

Oferujemy przewóz kruszyw naturalnych z jednej z trzech kopalni wchodzących w skład kompleksu Świętokrzyskich Kopalni Surowców Mineralnych Sp. z o.o. Nasze dewońskie dolomity dostępne są w formie kruszyw o różnej granulacji. Kopalnie Winna, Laskowa i Jaźwica dostarczają kruszywa na potrzeby budownictwa drogowego, do produkcji betonu, mieszanek bitumicznych i do wszystkich innych zastosowań. Oferujemy bezpośredni transport kruszyw z Kielc z kopalni Jaźwica, Laskowa i Winna do lokalizacji wskazanych przez zamawiającego. Zamawiający może zlecić transport kruszywa z Kielc bezpośrednio z jednej z trzech kopalni zlokalizowanych w okolicy. Dzięki naszym kruszywom zrealizujesz każdy proces technologiczny. Wybierz bezpośredni transport kruszyw z Świętokrzyskich Kopalni Surowców Mineralnych. Wybierz sprawdzone dewońskie dolomity i gwarancję jakości Świętokrzyskich Kopalni Surowców Naturalnych.


> INDUSTRIA Zielona Energia

„W kierunku Zielonej Transformacji” – plan do 2030

    Produkcja zielonej energii z zeroemisyjnych źródeł energii,
    Wprowadzenie „gospodarki zamkniętego obiegu” w zakresie gospodarki wodnej poprzez użycie wód kopalnianych do produkcji zielonego wodoru,
    Redukcja emisji CO2 przez zastąpienie spalania oleju napędowego użyciem zielonego wodoru w maszynach górniczych i ciężkim transporcie.

Świętokrzyska Grupa Przemysłowa INDUSTRIA świadoma wyzwań energetycznych stojących przed przedsiębiorcami przemysłowymi wyszła z inicjatywą powołania Centralnego Klastra Wodorowego
im. Braci Łaszczyńskich.
 Centralny Klaster Wodorowy im. Braci Łaszczyńskich
 

Domeną Centralnego Klastra Wodorowego jest:

    stworzenie otwartego forum współpracy do udziału, w którym zaproszone są wszystkie podmioty chętne do działania na rzecz rozwoju zero-emisyjnych źródeł energii i produkcji zielonego wodoru w regionie świętokrzyskim.
    zbudowanie ekosystemu bazującego na produkcji „zielonego wodoru” w procesie elektrolizy w oparciu o wyprodukowaną z bezemisyjnych źródeł energię elektryczną, na potrzeby w ramach województwa.

Ideą Klastra jest:

    pobudzenie w świętokrzyskich przedsiębiorstwach potrzeby zmian i chęci działania w kierunku zielonej transformacji w swoich organizacjach,
    proces produkcji i zużycia wodoru odbywa się w całości na terenie województwa – stymulowanie lokalnego wzrostu gospodarczego dzięki dostępności „zielonej energii” i „zielonego wodoru.

**************

Fundacja Świętokrzyskich Kopalni Surowców Mineralnych „Kaganek” została powołana przez Spółkę w lipcu 2021 r. Ma ona podkreślać związek z naszą działalnością, historią i wartościami. Powołanie fundacji rozpoczęło nowy, bardzo ważny etap w życiu firmy. Poza naszą podstawową działalnością, będziemy teraz w sposób regularny angażować się w działalność charytatywną i edukacyjną.

Fundacja powstała, aby pomagać w obszarach, które są dla nas ważne. Tworzymy wspólnotę osób pracujących na rzecz rozwoju naszego regionu i robimy to z pasją. Chcemy jednak robić coś więcej, znacznie więcej. Dzięki naszej pracy i wspólnemu zaangażowaniu możemy wspierać nasze najbliższe otoczenie. Nie trzeba być milionerem, naukowcem czy artystą, aby pomagać innym i zmieniać świat. Wystarczy mieć serce na właściwym miejscu. Pomagać może każdy z nas i firma jako całość.

Trzeba wiedzieć, że czas, pieniądze i wiedza jakie przekażemy na pomoc innym, nie zwrócą się w takiej postaci, w jakiej do tej pory otrzymywaliśmy zwrot z naszych inwestycji. Jednak zobaczymy je w konkretnej zmianie życia innych ludzi na lepsze, w uśmiechu dziecka, rozwiązaniu problemu, który dla innych był sytuacją bez wyjścia czy usłyszanym słowie „dziękuję”. To inwestycja w dobro, a ona ma najlepsze oprocentowanie.


Zasady naszej działalności:   

    Wierzymy, że każdy zasługuje na szansę, dlatego chcemy wyciągać pomocną dłoń.
    Wierzymy, że w każdym drzemie potencjał, dlatego chcemy stworzyć warunki do jego rozwoju.
    Uważamy, że aktywizacja, pobudzenie do działania i rozwoju może być impulsem do przełomu. Z tego względu poza mądrą pomocą materialną, staramy się również wyposażać innych w kompetencje pozwalające rozwijać się samodzielnie.
    Kluczowe jest dla nas odkrywanie pokładów dobra w naszym najbliższym otoczeniu, wśród pracowników, lokalnych społeczności czy innych osób, które wspieramy. Wiemy, że pomagając jednej osobie rozpoczynamy nową historię pomnażania dobra. Dzięki temu stajemy się przekaźnikiem pozytywnych wartości.
    Wiemy, że pomoc szyta na miarę daje najlepsze efekty, dlatego cenimy elastyczność i możliwość dostosowania pomocy do potrzebującego.
    Bardzo ważna jest dla nas wspólnota, budowanie więzi i przestrzeni do współpracy.
    Ważny jest dla nas efektywny altruizm – czynienie jak najwięcej dobra w sposób jak najbardziej efektywny.

źródło: https://industria.eu

 

 

GMINA LUBRANIEC

 

 

https://www.lubraniec.pl

 

https://pl-pl.facebook.com/people/Urz%C4%85d-Miejski-w-Lubra%C5%84cu/100064659763184/

Lubraniec – miasto w Polsce w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Lubraniec. Położone nad rzeką Zgłowiączką.

Gmina położona jest w obrębie makroregionu Pojezierze Wielkopolskie i mezoregionu Pojezierze Kujawskie. Ukształtowanie terenu jest monotonne. Najbardziej urozmaiconym jego elementem są doliny rzek Zgłowiączka i Lubieniec. Wzdłuż doliny rzeki Zgłowiączki oraz w dolnym odcinku rzeki Lubieniec występują terasy kemowe, których wysokość dochodzi do kilku metrów. Największą powierzchnię zajmuje wysoczyzna morenowa płaska wznosząca się do wysokości 90 – 100 m n.p.m. Urozmaicona jest ona pagórkami zwydmionych piasków i lekkimi falistościami. Budują ją gliny zwałowe fazy poznańskiej zlodowacenia północnopolskiego. Formy pochodzenia wodno-lodowcowego tworzą rynny wykorzystywane przez rzeki Zgłowiączkę i Sarnówkę. Równina wodno- lodowcowa występuje w zachodniej części gminy, w okolicach Agnieszkowa, Annowa i Bodzanowa. Do form pochodzenia rzecznego należą dna dolin rzek oraz ich terasy zalewowe. Wody powierzchniowe zajmują powierzchnię 114 ha i w przeważającej części stanowi je rzeka Zgłowiączka. Gmina położona jest w dorzeczu Wisły przepływającej w odległości 23 km na północny wschód. Rzeka Zgłowiączka będąca lewobrzeżnym dopływem Wisły, wraz ze swymi dopływami, rzekami Kocieniec, Lubieniec i Dunaj, odwadnia teren gminy. Sieć hydrograficzną uzupełniają liczne „oczka” wodne oraz drobne zagłębienia bezodpływowe. Zasilanie rzeki Zgłowiączki ma charakter śnieżno – deszczowy, a jej zlewnie stanowią obszary użytkowane rolniczo, tereny zurbanizowane oraz kompleksy leśne.

Zasoby naturalne

 W granicach gminy występują najczęściej gleby bielicowe, „czarne ziemie”, gleby brunatne i bagienne. Lasy na terenie gminy Lubraniec, zajmujące powierzchnię 978,38 ha i podzielone są na tzw. uroczyska posiadające zróżnicowany, bogaty w gatunki drzewostan oraz wielowarstwowy układ runa podszytu. Są to jedne z cenniejszych bogactw naturalnych gminy. Natomiast najbardziej interesujące krajobrazowo są tereny położone w dolinie rzeki Zgłowiączki. Występują tu bowiem lasy lęgowe i olsy, łąki, zabagnienia, szuwary oraz zboczowe zbiorowiska murawowe i zaroślowe o charakterze naturalnym i półnaturalnym. Obszar ten wyróżnia duże zróżnicowanie zbiorowisk roślinnych, bogactwo i osobliwości florystyczne oraz piękno krajobrazu.
Na obszarze gminy Lubraniec występują cztery grupy surowców mineralnych:

    energetyczne (węgiel brunatny, torfy),
    skalne (kruszywo naturalne),
    ilaste (gliny zwałowe),
    kreda jeziorna.

Surowcem cennym dla gminy i jej mieszkańców jest kruszywo naturalne, które występuje w postaci piasków średnioziarnistych, miejscami z domieszka frakcji grubszych i ziaren żwiru. Aktualnie odkrywane są i eksploatowane piaski oraz piaski ze żwirem. Obszary prognostyczne, wyznaczone do rozpoznania i udokumentowania, powinny w przyszłości zabezpieczyć potrzeby tak gminy jaki i jej mieszkańców w dziedzinie budownictwa i drogownictwa.
 

ZARYS HISTORYCZNY:

Ziemia Kujawska kryje w sobie rzadko spotykany urok, budzący zaduma nad ta ogromna, nizinna, przestrzenna, prawie bezleśna, pokryta gęsto smugami i resztkami ogromnych niegdyś jezior, strugami, kanałami, rzeczkami, kraina z samotnymi gruszami polnymi, rzędami wysmukłych topoli i gdzieniegdzie jeszcze pochyłych wierzb, znaczących drogi miedzy gęsto rozsiadłymi wioskami i miasteczkami. Jednym z nich jest Lubraniec uroczo położony nad rzeka Zgłowiączka, od której niegdyś wartkiego prądu nazwę swą wziął /od lechickiego lutprand (lut-ostry prand - prad), jak dowodzi ks. Szaniawski. Wymieniony już w dokumentach w 1325, 1381, 1399 Lubraniec był wsią dziedziczna, posiadającego rozległe włości na Kujawach w czasach piastowskich, starego i wielce zasłużonego dla naszego kraju rodu Godziembów, pieczętujących się, jak podaje Bartosz Paprocki w "Herbach rycerstwa polskiego", herbem Godziemba. Według legendy przodek tego rodu uczestniczył w roku 1094 w wyprawie wojewody krakowskiego, Sieciecha, na Morawy. Gdy rycerz w starciu z Morawianami stracił broń, zeskoczył z konia, wyrwał z ziemi sosenkę i nią powalił przeciwnika na ziemie. Pojmanego przekazał wodzowi. Za ten bohaterski czyn król nagrodził go herbem Godziemba, na którym widnieje sosenka z trzema konarami, dwoma uciętymi gałęziami i pięcioma korzeniami na czerwonym tle oraz mąż zbrojny nad korona, trzymający w prawej ręce sosenkę, a w lewej bron. Godziembowie od swej wsi dziedzicznej nazwali się Lubrańskimi. Z nich to wywiódł się ród Dąbskich, którzy od Dąbia, leżącej nieopodal wsi swojej, nazwisko wzięli. W XV wieku nastąpił podział na Wielki i Mały Lubraniec. W roku 1509 Lubraniec otrzymał prawa miejskie od króla Zygmunta I, dzięki staraniom biskupa Jana Lubrańskiego, zaufanego dyplomaty ówczesnych władców polskich. Rozwojowi miasta przeszkadzały klęski żywiołowe i wojny. Lubraniec zaczął się dźwigać po przejściu we władanie Dąbskich, gdy Antoni, wojewoda brzeski, a potem Ksawery, od ostatnich monarchów polskich uzyskali przywileje sprzyjające rozwojowi handlu. Po II rozbiorze w roku 1793 Lubraniec włączono do Prus, a potem do Królestwa Polskiego. W 1827 roku dobra lubranieckie kupił gen. Augustyn Słubicki, który, choć gospodarzy tu zaledwie 5 lat /1827-1833/, zdołał dokonać pomiarów miasta i folwarku, wytyczyć nowe ulice i wszystkie nazwać, wyprostować drogę do Izbicy Kujawskiej poprzez usypanie grobli na bagnistym terenie oraz oczyścić koryto Zgłowiączki na przestrzeni kilku kilometrów. W 52 roku życia ugodziła go śmiertelnie przez uchylone okno kula wystrzelona przez młynarza z drzewa rosnącego obok pałacu wzniesionego przez generała. Stalo się to w dwa lata po upadku Powstania Listopadowego, które wpłynęło na wzrost świadomości i uczuć patriotycznych mieszkańców miasteczka. Dowody miłości Ojczyzny dali oni już w czasie Powstania Kościuszkowskiego, gdy dowodzony przez Dionizego Mniewskiego z Lubrańca oddział zatopił w Wiśle, we Włocławku, galery z amunicja Prusaków dla oblegających Warszawe Moskali. Niezwykłą ofiarnością wyróżnili się mieszkańcy Lubrańca w walce o niepodległość Ojczyzny. W 1831 roku Lubraniec wsparł walczących o wolność przeznaczeniem "na potrzeby kraju" cennego sprzętu liturgicznego i dzwonu. To i wrogość do zaborców ściągnęły na Lubraniec surowe represje, które się zaostrzyły po następnym zrywie wolnościowym w 1863 roku, po którym pozostała wzruszająca legenda o powstańczym czynie, przekazana potomnym w wielce wymownym tytule zbioru "Gloria victis" /"Chwała zwyciężonym"/, wspomagającej walka pisarki. W wyniku uwłaszczenia chłopów gród nad Zgłowiączka przestał być w 1868 roku własnością szlachecka. Pozbawiony praw miejskich stal się w 1870 roku osada. Ukarana nałożeniem kontrybucji ludność nie zatraciła świadomości narodowej. Pogłębiała ją poprzez działalność kola Polskiej Macierzy Szkolnej, zorganizowanego w roku 1906 i umiejętne wykorzystywanie rocznic wydarzeń historycznych, np. uchwalenia Konstytucji 3 maja, Powstania Kościuszkowskiego oraz urodzin twórcy "Pana Tadeusza". W początkach XX wieku Lubraniec był biedna osada, w której ulice nie różniły sie od wiejskich dróg a niektóre domy kryte słomą - od wieśniaczych chat. Rozwój osady nastąpił po połączeniu kolejka wąskotorową Lubrańca z Włocławkiem i Sompolnem oraz przywróceniu mu przez Niemców praw miejskich w roku 1916. Łączność z Włocławkiem ułatwiał tez podobny do dyliżansu pojazd dwukonny, zabierający rano 12 osób do stolicy powiatu i wracający wieczorem. W okresie międzywojennym zmieniła się panorama miasta, gdy na dwóch jej krańcach wzniesiono przy torze kolejowym żelbetonowy budynek młyna parowego i gmach siedmioklasowej szkoły powszechnej nad szosa, wiodącą do Brześcia Kujawskiego. W prowadzeniu ożywionej działalności kulturalnej w mieście wyróżniały się: Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół", Związek Strzelecki, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży, Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet. Rozkwit Lubrańca przerwała okupacja hitlerowska, w czasie której wielu mieszkańców straciło życie w obozach koncentracyjnych i zginęło w walce o wolność. Po II wojnie światowej utworzono Miejska i Gminna Rade Narodowa. Obok powszechnej powstały dwie szkoły średnie, Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska", Bank Spółdzielczy, Ośrodek Zdrowia i inne zakłady. Zbudowano również nowe osiedle mieszkaniowe.


WARTO ZOBACZYĆ:

Oprócz ciekawej historii Gmina i Miasto Lubraniec posiada liczne zabytki stanowiące pomniki przeszłości. Są to głownie zabytki architektury sakralnej i dwory ziemskie.

W Dąbiu Kujawskim znajduje się drewniany kościół p.w. Św. Trójcy, zbudowany w latach 1789 – 1790 oraz zespól dworski z unikalnym dworkiem o zabudowie alkierzowej z połowy XIX w. Warto też zobaczyć tu cmentarz rzymsko-katolicki z początku XIX w. oraz park krajobrazowy z przełomu XVIII i XIX w.

W miejscowości Kazanie zwiedzić należy zespół pałacowo – parkowy obejmujący dwór wraz z oficyną z 1918r., wybudowane ok. 1900r: dom rządcy, stajnie i stodołę oraz park krajobrazowy z drugiej połowy XIX w.

W Kłobi godnym uwagi jest kościół p.w. Św. Wojciecha - murowany, powstały w latach 1883 – 1888, wyremontowany w 1972r., otoczony ogrodzeniem murowano – stalowym z drugiej połowy XIX w. oraz cmentarz rzymsko – katolicki z XIX w. z zespołem zabytkowych nagrobków. Warto też zobaczyć zespół parkowo – dworski z dworem murowanym z 1920r. i pozostałością drzewostanu parkowego.
W Lubrańcu na uwagę zasługuje dawna synagoga żydowska z I połowy XIX w, wybudowana w stylu barokowym; neogotycki kościół parafialny p.w. Matki Boskiej Szkaplerznej z 1490r. wraz z budynkiem plebani z ok. 1490r, będący wcześniej klasztorem kanoników regularnych; cmentarz parafialny z kaplica Św. Anny z 1834r. wraz z zespołem zabytkowych nagrobków; budynek Domu Ludowego z 1930r. oraz zespół pałacowo – parkowy, w skład którego wchodzą: pałac murowany z 1827r. wraz z oficynami przypałacowymi pochodzącymi z XIX w. oraz park krajobrazowy z 1826r. Godnym uwagi jest też budynek Liceum Ogólnokształcącego powstały w latach 1924 – 1926.

W Ossowie znajduje się dwór murowany z końca XIX w. oraz park krajobrazowy podlegający prawnej ochronie. Można też zobaczyć tu drewniany młyn wodny pochodzący z ok. 1900r.

Redecz Kalny posiada z kolei dwór murowany z czworakiem i budynkiem mieszkalnym, pochodzące z 1900r. oraz park krajobrazowy z XIX w, w którym występuje dąb szypułkowy będący pomnikiem przyrody.

W Sarnowie znajduje się rezerwat archeologiczny, gdzie dokonano odkrycia prahistorycznego cmentarzyska kurhanów zw. „Grobowcami Kujawskimi”. Należy ono do jednych z najstarszych i najbardziej okazałych zabytków polskich. Chociaż wiele jest na ten temat teorii, najprawdopodobniej powstało ono ok. 3500 lat p.n.e. i było dziełem ludności kultury pucharów lejkowatych.

W Sułkowie zobaczyć można dwór murowany z ok. 1890r. z parkiem krajobrazowym z XIX w. z wysokim drzewostanem.

W Turowie pozostała zabudowa i założenia parkowe z resztką drzewostanu.

Żydowo posiada dwór murowany z końca XIX w. z zespołem folwarcznym, złożonym z czworaka, spichrza i budynków gospodarczych oraz park krajobrazowy. 

źródło: https://www.lubraniec.pl

 

 

 

GMINA MORZESZCZYN

 

 

http://www.morzeszczyn.pl

 

https://www.facebook.com/barwnydotykkociewia/

MAPA GMINY:

Morzeszczyn (niem. Morroschin) – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Morzeszczyn. Miejscowość leży na magistrali węglowej Śląsk – Porty i przy drodze wojewódzkiej nr 234. Do czasu zawieszenia w 1989 ruchu kolejowego do Gniewu stacja kolejowa Morzeszczyn posiadała status węzła kolejowego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego. Gmina Morzeszczyn położona jest w południowej część woj. Pomorskiego ok. 76 km od stolicy regionu – Gdańska, ok. 42 km od stolicy powiatu – Tczewa. Teren graniczy administracyjnie z następującymi gminami: od zachodu z gminą Bobowo, od północy z gminą Pelplin, od wschodu z gminą Gniew, a od południa z gminą Smętowo Graniczne. W skład gminy wchodzi 11 sołectw: Borkowo, Dzierżążno, Gąsiorki, Gętomie, Kierwałd, Królów Las, Lipia Góra, Majewo, Morzeszczyn, Nowa Cerkiew, Rzeżęcin. Ilość mieszkańców gminy oscyluje w granicach 3870 osób.

Kociewie – region etniczny

Gmina Morzeszczyn położona jest na Kociewiu.

Kociewie jest jednym z regionów etniczno-kulturowych Pomorza. Jest kilka teorii na pochodzenie nazwy. Zdaniem historyków pierwsze zapisy brzmiały „Gociewie”, i to ma wskazywać na powiązania z Gotami, zamieszkującymi niegdyś te ziemie. Według innych „kociwie” to po staropolsku „kraniec świata, zapadła kraina”. Jedni wywodzą tę nazwę od rosyjskiego „koczewie” – koczowisko, obozowisko lub od kociołków, kotlinek w krajobrazie kociewskim.Jak każdy region etniczny, również Kociewie nie ma ściśle określonych granic, a te którymi się posługujemy zostały wytyczone przez dialektologów na podstawie badań gwary i jej wspólnych cech wśród posługującej się nią ludności. Na wschodzie linią graniczną jest około 120 km odcinek Wisły od Topolinka – na południe od Świecia do wsi Czatkowy – na północ od Tczewa. Następnie granica biegnie na zachód do Trąbek Wielkich, Wysina, Liniewa, Nowych Polaszek i Konarzyn. Na zachodzie wytyczyć ją można linią przez Czarną Wodę, Osieczną, Lińsk, Lniano, Bukowiec aż do okolic Gruczna nad Wisłą. Region ten liczy około 3,5 tysiąca km2 powierzchni, z czego blisko 80% leży w województwie pomorskim. Obszar ten zamieszkuje około 340 tysięcy mieszkańców. Kociewiacy nie są jednolitą grupą etniczną. Badania etnografów wskazują na istnienie kilku grup, które charakteryzują, bądź charakteryzowały się pewną odmiennością wywodzącą się z historii lub warunków terenowych – Polusy (Polanie), Piaskarze, Lasacy (Laskowiaki), Olendry, Feteracy. Niewątpliwym atutem Kociewia jest różnorodność krajobrazu. Mamy tu prawie płaskie obszary nizin nadwiślańskich, malownicze krawędzie doliny Wisły, pagórkowaty teren pojezierny z licznymi kompleksami leśnymi oraz przełomowe odcinki rzek. W zachodniej części regionu kociewskiego dominują lasy należące do największego w Polsce zwartego obszaru leśnego, jakim są Bory Tucholskie. Odnajdujemy również liczne stanowiska starych dębów, cisów, brekini i innych drzew pomnikowych. Chronione są one razem z roślinnością torfowiskowo-bagienną, wodną a także kserotermiczną w kilkunastu rezerwatach, dziewięciu obszarach chronionego krajobrazu oraz dwóch parkach krajobrazowych. Walorem tej ziemi są rzeki i jeziora. Największą rzeką regionu jest oczywiście Wisła, do której uchodzą kociewskie rzeki Wda i Wierzyca (www.wierzyca.pl). Pomniejsze to Mątawa oraz Wietcisa, Węgiermuca i Janka. Na Kociewiu znajduje się ponad 200 jezior. Największym z nich jest „Kociewskie Morze” – jezioro Kałębie koło Osieka. Z większych wyróżnić można: Radodzierz, Borzechowskie Wielkie, Czarne, Godziszewskie czy Stelchno. Najgłębsze z wszystkich jest sięgające około 40 m Jezioro Borzechowskie. Wśród zbiorników nie należy zapominać o sztucznych zalewach zaporowych: Żurskim i Gródek. (oprac. Piotr Kończewski)

 
Powierzchnia

Powierzchnia gminy wynosi 91,24 km kw. Z czego ponad 72 % stanowią użytki rolne, 18 % grunty leśne, 10 % grunty zabudowane, nieużytki, wody płynące, małe jeziora. Geograficznie gmina położona jest w obrębie Pojezierza Starogardzkiego w zasięgu zlewni rzeki Wierzycy i jej dopływu rzeki Janki. Północno – wschodnia część położona jest w obrębie „Gniewskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu”. Gmina posiada korzystne położenie w stosunku do głównych szlaków komunikacyjnych województwa. Podstawowe powiązania realizowane są przez drogę wojewódzką nr 234 łączącą Gniew z drogą krajową nr 1 oraz Skórcz z drogą krajową nr 222. W układzie lokalnym istnieją również dogodne powiązania drogowe z gminami ościennymi tj. gminą Pelplin, Bobowo.


Gmina posiada również dobre warunki obsługi transportem kolejowym. Przez jej teren osiowo przebiega magistralna linia kolejowa Śląsk - Gdańsk Porty z przystankami osobowymi obsługującymi obszar gminy w miejscowościach Majewo, Morzeszczyn i Kulice. Przez teren gminy przebiega odcinek sekcji 4 autostrady A1. Najbliższe gminie węzły komunikacyjne, gdzie kierowcy mogą zjechać bądź wjechać na autostradę, znajdują się w Ropuchach k/Pelplina oraz Kopytkowie.


Szkolnictwo

Funkcje oświatowe pełnią w gminie dwie placówki: Szkoła Podstawowa w Morzeszczynie oraz Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej w Nowej Cerkwi.


HERB MORZESZCZYNA:

Występujące na tarczy herbowej symbole są ściśle powiązane z historią ziemi morzeszczyńskiej oraz tym, iż istotnymi elementami naszego krajobrazu jest rolnictwo i leśnictwo. Tarcza herbowa podzielona jest kreską poziomą na dwie części. Dolna cześć przedstawia drzewo dębu. Symbolizuje ono walory krajobrazowe i gospodarkę leśną ziemi morzeszczyńskiej, którą od niepamiętnych czasów porastały w dużej mierze lasy dębowo - grabowe, lipowe i olchowe. Potwierdzają to nazwy miejscowości Borkowo, Lipia Góra, Olsze, Królów Las, Belski Las czyli obecny Bielsk. Do dzisiejszego dnia pozostało sporo lasów, a w okolicy Borkowa występują dość licznie dęby i to bardzo stare, bo nawet 300-letnie. Dęby te obecnie są pod ochroną, a legenda głosi, że pod jednym z nich odpoczywał Napoleon. Dlatego też dąb znalazł się na naszym herbie. Górna część tarczy herbowej przedstawia biały krzyż między dwoma kłosami. Symbolizuje to rozwój osadnictwa, rolnictwa i postępu cywilizacyjnego pod zwierzchnictwem kościoła. Krzyż ten był symbolem Cystersów, których to ziemia morzeszczyńska była własnością od 1276 roku, kiedy to zakon ten przebył do Pelplina. Cystersi, jeden z najstarszych zakonów katolickich w Polsce, przyczynił się między innymi do rozwoju rolnictwa tak ważnego w tutejszej gospodarce do dnia dzisiejszego. Dlatego też między dwoma kłosami znalazł się krzyż. Krzyż jest również symbolem tradycji chrześcijańskiej, która towarzyszyła historii tych ziem.


ZARYS HISTORYCZNY:

Udokumentowane dzieje gminy sięgają XIII wieku tj. okresu władania tymi terenami przez Zakon Cystersów, natomiast najstarsze ślady pobytu ludzi na terenie gminy Morzeszczyn pochodzą z 9 tysiąclecia p.n.e. Zlokalizowano je w okolicach Nowej Cerkwi. W 1276 roku do Pelplina przybyli Cystersi. Otrzymali oni z nadania księcia pomorskiego Mestwina II znaczny kompleks dóbr obejmujący również dużą część dzisiejszej gminy Morzeszczyn. W opactwie pelplińskim znalazły się dotychczasowe osady książęce między lewym brzegiem Janki i Liski. W skład dóbr cysterskich weszły sioła i przysiółki z okolic grodziska Skoszów, Borkowa i Nowej Cerkwi, a także osady rodowe z rejonu Rzeżęcina (pierwotnie zwane Radzięta) i Morzeszczyna (wcześniejsze Morzęta). W 1294 roku Cystersi uzyskali jeszcze dodatkowo ziemie na prawym brzegu Janki, określone jako połowa Bielskiego Lasu. Darczyńcą był późniejszy król Przemysł II. W obrębie tego nadania prowadzono później karczunki i lokowano wieś Królów Las. Cystersi zmienili życie tutejszej ludności. Zwolnili miejscowych z płacenia dziesięcin. Osuszali bagna i uczyli uprawiać ciężkie gleby gliniaste. Wprowadzili pług żelazny, zasady płodozmianu i odłogowania gruntów. Zorganizowali też rozproszone osadnictwo w zwarte wspólnoty wiejskie. Wytyczyli granice wsi, grunty parafialne sołeckie i gburskie, ustanowili prawo i władzę oraz powinności mieszkańców. Powstające wsie, młyny i murowane kościoły były oznaką rozwoju gospodarczego tych ziem. Isteniejące do dziś wsie i osady lokowane były w wiekach średnich. Lokacje rozpoczęto od wsi Nowa Cerkiew i folwarku cysterskiego Borkowo. Warto tu wspomnieć, że w czerwcu 2002 roku obie te wsie obchodziły uroczyście 700-lecie swoich lokacji. Z kolei w lipcu 2006 roku odbyły się uroczystości z okazji 690-lecia lokacji Morzeszczyna i Rzeżęcina. XIX wiek to ożywienie gospodarcze, to także folwarki - majątki ziemskie powstałe na wydzielonych gruntach wiejskich po uwłaszczeniu wsi. Fakt ten w XIX wieku zapoczątkował żywszy proces obrotu ziemią, rozwój części układów wiejskich, a także procesy parcelacyjne i wzmożenie akcji osadniczej. W wyniku przeprowadzonej przez rząd polski w latach 1935 - 1939 akcji osadniczej powstały tzw. "poniatówki", które do dzisiejszych czasów wtapiają się w krajobraz tutejszych wsi. Po 1945 roku majątki ziemskie przejęło państwo i powstały w nich Państwowe Gospodarstwa Rolne. Historycznie ukształtowane układy przestrzenne majtków i wsi ulegały zmianom - zniknęły dwory, przekształcano folwarki, zaniedbano parki, a część wsi uzyskała nowe przestrzenne i architektoniczne oblicze.

*****

Haft Kociewski

Kociewie poza odrębnością językową ma również swoje zdobnictwo - jedną z dziedzin jest haft. Współczesne wzornictwo haftu kociewskiego zostało stworzone w latach sześćdziesiątych naszego stulecia. Trud odtworzenia haftu kociewskiego, istniejącego niegdyś w naszym regionie, podjęły dwie hafciarki: Maria Wespa z Morzeszczyna i Małgorzata Garnysz z Pączewa.

Morzeszczyńska szkoła haftu kociewskiego Marii Wespy

Maria Wespa wypracowała własny styl kompozycji zrekonstruowanego haft kociewskiego. Inspirowana przez dawne wzornictwo doprowadziła do opracowania samodzielnych tek haftu, zwanego przez etnografów szkołą morzeszczyńską. Teki te ukazały się w latach 1978 i 1980, wydane przez Zrzeszenie Kaszubsko - Pomorskie.Maria Wespa urodziła się 8 grudnia 1920 roku w Tczewie w rodzinie kolejarskiej. Od 1936 roku mieszkała w Morzeszczynie. W 1981 roku wróciła do Tczewa. Haftowała od dziecięcych lat, ale poważnie sztuką wyszywania zajęła się w 1969 roku. Zaczęła wówczas żmudnie i uparcie zbierać ze starych sztandarów kościelnych, polichromii skrzyń wianowych i zabytkowych szat liturgicznych wzory dawnego haftu kociewskiego. Ponieważ wyszywaniem zajęła się w okresie, gdy mieszkała w Morzeszczynie, późniejsze jej indywidualne wzornictwo nazwano szkołą morzeszczyńską. W hafcie tym występuje 8 podstawowych kolorów: biały, słomkowy, żółty, pomarańczowy, czerwony, liliowy, ciemno-niebieski, zielony. Wzornictwo Wespowej składa się głównie z ornamentyki florystycznej, nieco stylizowanej, opartej na popularnych w regionie kwiatach - tulipanach, modrakach, stokrotkach, makach.Prace Marii Wespy eksponowane były na bardzo wielu wystawach, pokazywane na jarmarkach; znajdują się w muzeach etnograficznych. Swoje umiejętności hafciarka ta przekazywała na kursach haftu, organizowanych przez siebie i różne placówki upowszechniania kultury. Ciągle zachęcała do uprawiania tej tradycyjnej sztuki ludowego wyszywania. Po przeprowadzeniu się do Berlina Zachodniego, Maria Wespa zmarła nagle 17 marca 1990 roku.

WARTO ZOBACZYĆ:

 

Kościół w Nowej Cerkwi

Pomnik Męczeństwa 1939 - 1945

Dąb Napoleona w Borkowie

Młyn w Królów Lesie

Kapliczka z figurką Św. Rocha

Kościół w Królów Lesie

Kościół w Dzierżążnie

Dworek w Lipiej Górze

Tajemnicza wieża w Gąsiorkach

Zespół młyński w Pile

źródło: http://www.morzeszczyn.pl

 

GMINA MOGILANY

 

 

https://www.mogilany.pl/

 

https://pl-pl.facebook.com/ug.mogilany

 

https://www.youtube.com/channel/UCfYHkKoCTcLVUHe7_ASg4uQ

Gazeta lokalna - Głos Gminy Mogilany:

 

https://www.mogilany.pl/dla-mieszkanca/gazeta-lokalna-glos-gminy-mogilany 

 

 

Mogilany – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Mogilany. Jest siedzibą gminy Mogilany.

W latach 1954-1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mogilany. W latach 1975–1998 w województwie krakowskim.

Gmina Mogilany składa się z 10 sołectw, z których każde ujmuje mieszkańców i przyjezdnych swoim specyficznym klimatem i urokiem. Z racji bezpośredniego sąsiedztwa z Krakowem Gmina wydaje się przyjmować cechy Gminy miejsko-wiejskiej niż Gminy wiejskiej. Mając jednak na uwadze specyfikę Gminy i piękne krajobrazy, władze Gminy czynią wszelkie starania, aby zachować jej wiejski charakter. Kilka słów zamieszczonych poniżej o każdej wsi pozwoli poznać jej historie oraz przybliżyć jej walory krajobrazowe. W Gminie Mogilany jest ok. 11 000 mieszkańców. 
    

    Sołectwo Buków
    Sołectwo Brzyczyna
    Sołectwo Chorowice
    Sołectwo Gaj
    Sołectwo Konary
    Sołectwo Kulerzów
    Sołectwo Libertów
    Sołectwo Lusina
    Sołectwo Mogilany
    Sołectwo Włosań

POCHODZENIE NAZWY:

Istnieją trzy hipotezy wyjaśniające pochodzenia nazwy Mogilany:

    nazwa pochodzi od prehistorycznych kurhanów i mogił wojów króla Bolesława Chrobrego umiejscowionych na terenie dzisiejszych Mogilan,
    w XIII w. przesiedlono w to miejsce część mieszkańców podkrakowskiej wsi Mogiła,
    nazwa miejscowości pochodzi od słowa „mag” (z języka staroindyjskiego) lub „mogel” (z języka normandzkiego) – słowa te tłumaczone są jako ‛wzniosły’, ‛wielki’ (nawiązanie do położenia Mogilan na wzniesieniu).

*************

Każdy, kto miał kiedykolwiek okazję zawitać w Zakopanem, przejeżdżał niewątpliwie przez Mogilany. To tu, ze szczytu Mogilańskiej Góry, zaledwie 5 km od granic Krakowa, podziwiać można wspaniała panoramę polskich gór (od Masywu Babiej Góry poprzez Beskid Wyspowy, Gorce, Tatry, aż po Beskid Sądecki). A gdy już nasycimy wzrok widokiem szczytów, grzbietów i pasm górskich, wystarczy tylko się odwrócić, aby naszym oczom ukazała się malownicza panorama Krakowa. To właśnie szczególne położenie stanowiło od dawna atut Mogilan. „Piękne Mogilany, gmina niepoślednia / Bo leży przy szlaku z Krakowa do Wiednia” – sąsiedztwo i uwarunkowanie komunikacyjne Gminy Mogilany widać od pierwszych słów jej hymnu. Jest ona położona na południe od Krakowa, około 15 kilometrów od jego centrum. W uproszczeniu: od północy graniczy ze stolicą Małopolski (a ściślej z jej Dzielnicą X – Swoszowice), od zachodu z gminą Skawina, od południa z gminą Myślenice, natomiast od wschodu z gminą Świątniki Górne. Razem z 16 innymi gminami, tworzy powiat krakowski z siedzibą w Krakowie, mimo że samo miasto nie wchodzi w jego skład. Kraków jest z kolei głównym miejscem nauki, pracy i rekreacji dla mieszkańców gminy, co w dużej mierze definiuje charakter jednostki jako podmiejskiej „sypialni” dla osób, które codziennie dojeżdżają do pracy czy szkół,. W gminie zanika rolnictwo, jest w niej też coraz mniej zabudowy zagrodowej. Wynika to ze wsparcia na rzecz budowy domów jednorodzinnych oraz zabudowy szeregowej. Warto zauważyć, że gmina Mogilany – poza Krakowem – bezpośrednio sąsiaduje z dwoma innymi miastami (Skawiną oraz Świątnikami Górnymi), niewielka odległość dzieli ją też od Myślenic oddalonych od centrum Mogilan o około 15 kilometrów. Gmina Mogilany zajmuje powierzchnię 44 km2, stanowiąc nieco ponad 3,5% powierzchni całego powiatu krakowskiego. Jest to jedna z najmniejszych jednostek w tym powiecie – znacząco mniejszy obszar zajmuje jedynie gmina Świątniki Górne (20 km2), a porównywalny gminy Wielka Wieś (48 km2) i Zielonki (49 km2). Opisywaną jednostkę tworzy 10 sołectw: Brzyczyna, Buków, Chorowice, Gaj, Konary, Kulerzów, Libertów, Lusina, Włosań i Mogilany. To właśnie w Mogilanach, największych pod względem liczby ludności, znajduje się siedziba władz gminy. Według regionalizacji fizycznogeograficznej Polski autorstwa J. Kondrackiego, zaktualizowanej w 2018 roku, gmina Mogilany położona jest na obszarze dwóch mezoregionów: Podgórza Krakowskiego (północne rubieże gminy, skraj wsi Brzyczyna, Chorowice, Libertów i Lusina) oraz Pogórza Wielickiego (pozostały obszar). Obydwie zaliczane są do prowincji Karpat Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim i Północnym. Krajobraz jest dość urozmaicony, z licznymi spłaszczonymi garbami sięgającymi wysokością zwykle do 400 m. n.p.m. i przedzielającymi je dolinami potoków i mniejszych rzek. Nie występują większe kompleksy leśne z wyjątkiem lasu Bronaczowa, położonego na styku gmin Mogilany, Myślenice i Skawina. Rzeźba terenu posiada dużą atrakcyjność widokową, ale bywa przy tym powodem wielu uciążliwości związanych z osuwiskami, podjazdami o utrudnionej przejezdności w okresie zimowym czy dodatkowymi kosztami rozbudowy infrastruktury sieciowej, wynikającymi z różnic w wysokości względnej. Na północnym stoku mogilańskiego wzgórza znajduje się ponadto rezerwat, jeden z nielicznych na Pogórzu Wielickim. Jest to istniejący od 1969 roku rezerwat florystyczny Cieszynianka. Zawdzięcza on swą nazwę cieszyniance wiosennej, rzadkiej roślinie, którą można w nim spotkać i która kwitnie na wiosnę, już w pierwszych dniach kwietnia. To właśnie tu, w młodym, bukowo-brzozowym lesie, poza zaledwie kilkoma innymi stanowiskami w kraju można podziwiać jej drobne, blade kwiaty.


ZARYS HISTORYCZNY:

Do końca XII wieku stacjonowała tu straż królewska, tędy wiódł trakt na Węgry i dalej na południe Europy, właśnie to miejsce możni wybierali na swoje siedziby. Mogilany i dobra je otaczające zaliczane były do włości wielkopańskich i jako takie stanowiły cenną darowiznę albo też kartę przetargową w rozgrywkach majątkowych. Przez wieki ukuło się nawet powiedzenie: „Kto ma ChrobieI, Mogilany ten się liczy między pany". Kolejni właściciele w mniejszym lub w większym stopniu przyczyniali się do rozwoju tej miejscowości, zanim jednak przeszły one w ręce prywatne, stanowiły przede wszystkim cenną zdobycz dóbr królewskich i książęcych. W 1199 r. wieś przeszła w ręce prywatne, zmieniając przez kolejne dziesięciolecia swoich właścicieli. Przez ponad 300 lat (1243-1560) Mogilany podlegały zakonowi Cystersów. To im Mogilanie zawdzięczają pierwszy drewniany kościół oraz powołanie samodzielnej parafii. Kościół ten służył wiernym do początku XVII wieku, kiedy to Mikołaj Borek, ówczesny pan na Mogilanach, wystawił kościół z cegły. Budynek ten po rozbudowie (1929) i późniejszej przebudowie (1975) uzyskał obecny wygląd. Skarbem tej świątyni jest późnobarokowy ołtarz w kształcie serca, będący unikatem na skalę europejską.W 1560 r. właścicielem majątku zostaje kasztelan krakowski Wawrzyniec Spytko Jordan herbu Trzy Trąby. Zamożny, wpływowy, dobrze widziany na królewskim dworze, miał swoje ambicje, które z powodzeniem realizował. Nabywszy Mogilany, Jordan przeznaczył je na swą siedzibę, porzucając dawniejsze rezydencje – zamek w Melszynie i dwór wójtowski w Myślenicach. Zafascynowany pięknem otoczenia i rozległymi panoramami na Tatry i Kraków wybudował w Mogilanach rezydencję posadowioną na sztucznie wzniesionym tarasie, z którego widok był jeszcze efektowniejszy. Pałac w Mogilanach wzniesiony w latach 1560-1567 łączył w sobie cechy modnej wówczas podmiejskiej willi w typie włoskim, z typowo polskim budulcem, jakim było drewno. W kształcie zapamiętanym przez świadków dwór mogilański nie różnił się szczególnie od innych tego typu rezydencji rozsianych po Rzeczypospolitej. Tym, co go wyróżniało był, i do tej pory pozostaje, wspaniały ogród. Nie wiadomo, kto był jego projektantem, chociaż niektórzy badacze wskazywali na włoskiego architekta i dekoratora Bartolomeo Ridolfiego z Werony, zięcia i współpracownika słynnego architekta, Giovaniego Marii Falconetta. Był to ogród geometryczny, kwaterowy, którego opis z 1567 r. zachował się za sprawą przebywającego tu Mikołaja Reja. Spytek Jordan Był miłośnikiem sztuki, znanym w kraju i za granicą. Chętnie otaczał się ludźmi kultury. W Mogilanach stworzył w Mogilanach coś w rodzaju bractwa artystycznego. Oprócz Mikołaja Reja, w pałacu przebywało wielu artystów, pisarzy i uczonych, wśród nich np. ks. Stanisław Orzechowski. Działała tu także założona w oficynie drukarnia, w której m.in. wydano znane dzieło Reja „Żywot człowieka poczciwego”. Zespół założony przez Wawrzyńca Spytka Jordana po 1560 r. położony jest na kulminacji wzgórza i składa się z dworu i otaczającego go parku. Dzisiejszy budynek powstał prawdopodobnie obok niezachowanej rezydencji Jordana. Wskazuje na to jego asymetryczne położenie względem ogrodu. Współczesny dwór jest budowlą klasycystyczną, założoną na planie prostokąta, przykrytą stromym, dwuspadowym dachem mansardowym z lukarnami doświetlającymi użytkowe poddasze. Elewacje frontowa (północna) i ogrodowa (południowa) ozdobione osiowo umieszczonymi ryzalitami o arkadach filarowych zwieńczonych trójkątnymi przyczółkami. Od wschodu niewielki taras i schody prowadzące do niego od północy i południa. Taras oraz schody od wschodu zakończone kamienną balustradą z tralkami, od zachodu dobudowana piętrowa oficyna kryta „łamanym” dachem. Starsza część dworu kryta blachą na rąbek stojący, dobudowana później oficyna dachówką karpiówka w kolorze ceglastym. Dwór jest podpiwniczony. W południowej części parku z której rozpościera się doskonały widok na panoramę Tatr taras zakończony kamienną balustradą ogrodową z tralkami i 2 puttami, być może proweniencji z czasów i materiałów zastosowanych w pierwotnym pałacu mogilańskim rozebranym w XVIII w. (analogiczne motywy i figury na wschodnim tarasie dworu). Po śmierci w 1568 r. Spytka Jordana, dobra mogilańskie stały się własnością wdowy po nim, Anny z Sieniawskich. Później drogą koligacji rodzinnych przechodziły wielokrotnie z rąk do rąk – coraz bardziej zaniedbane. W 1. połowie XVII w. prawdopodobnie nastąpiła modernizacja założenia architektonicznego i ogrodowego. Za inicjatora tych zmian uznaje się Michała Jordana, późniejszego wojewodę bracławskiego. Powstał budynek usytuowany symetrycznie na osi geometrycznego ogrodu ozdobnego, prawdopodobnie ramowanego szpalerami lub bindażami grabowymi. W tym okresie uformowano rodzaj sztucznej szkarpy terenowej w rejonie spadku zmniejszającej stromiznę środkowej części ogrodu. Pierwsza pośrednia wzmianka o alejach grabowych pochodzi z 2. połowy XVIII w., a bezpośrednia dopiero z 1851 r. W 1761 r. zadłużone dobra mogilańskie zostały oddane w zarząd wierzycielom, z których największe zastawy mieli Lubomirscy. W 1764 r. wymusili oni na ówczesnym właścicielu, Stefanie Jordanie, ostateczną sprzedaż zdewastowanego majątku księciu Józefowi Massalskiemu. Później wraz z ręką córki Massalskich, Heleny, księżniczki Sydonii de Ligne dobra przechodzą w posiadanie Franciszka Potockiego. W 2. połowie XVIII w. nastąpiła rozbudowa położonego na osi ozdobnego założenia architektonicznego o dwa aneksy boczne. W tym czasie nastąpiła zapewne częściowa zmiana w zabudowie folwarcznej z drewnianej na murowaną. W 1802 r. Mogilany, wraz z Głogoczowem i Kuleszowem kupuje łowczy sanocki Józef (I) Konopka, który przy wykorzystaniu piwnic starszego budynku (prawdopodobnie gospodarczego) wznosi nowy dwór, stanowiący trzon budynku istniejącego do dzisiaj. Dwór ok. 1830 r. przebudowany wg planów Juszczkiewicza to budynek późnoklasycystyczny, murowany, prostokątny, z portykami arkadowymi od zajazdu i od ogrodu, zwieńczonymi trójkątnym przyczółkiem. Dalsza rozbudowa siedziby o część północną nastąpiła na początku XX w. W 1885 r. Mogilany odziedziczył Stanisław Konopka. W okresie międzywojennym prowadził on w Mogilanach wzorcowe gospodarstwo rolne, będące miejscem praktyk dla studentów Akademii Rolniczej. W początkach XX w. nastąpiła również dalsza rozbudowa części parkowej posiadłości. Stanisław Konopka zasadził grupę świerków zamykających częściowo od północy (wraz z dworem i odcinkiem szpaleru) ogród włoski. Został on ostatecznie zmieniony w ogród wypoczynkowo-dekoracyjny. Byś może przy tej samej okazji brzegi kwater zostały obsadzone strzyżonym bukszpanem. W okresie II wojny światowej spłonął dach mogilańskiego dworu – wiążące się z tym prace remontowe i adaptacyjne wykonali je jeszcze Konopkowie, ale już w 1945 r. majątek został upaństwowiony. Na przełomie 1967 i 1968 r. Dwór w Mogilanach przeszedł na własność Polskiej Akademii Nauk. Po przeprowadzeniu generalnego remontu utworzono tutaj Dom Pracy Twórczej. Dwór i otaczający go park obecnie należą do skarbu państwa (trwa postępowanie spadkowe) i zostają użyczone gminie na kilkuletnie okresy.


MOGILANY DZISIAJ
 

Dzisiejsze Mogilany liczą ok. 2,5 tys. mieszkańców i stanowią centrum administracyjno-kulturalne gminy Mogilany, która liczy 10 sołectw i którą zamieszkuje łącznie ponad 14 tys. osób. Większość mieszkańców pracuje w pobliskim Krakowie, pozostali natomiast trudnią się rzemiosłem i drobnymi usługami. Więcej o miejscowościach w folderze Sołectwa.



WARTO ZOBACZYĆ:

> Kościół parafialny pw. św. Bartłomieja Apostoła - Obiekt sakralny z XVII w., rozbudowany w 1929 r. (kościół XVII-wieczny stał się wtedy nawą główną) oraz przebudowany w 1975 r. (wystrój obecnego wnętrza jest późnobarokowy i rokokowy). W 1604 r. ówczesny właściciel Mogilan, Mikołaj Borek z Trzcińca, rozpoczął budowę świątyni murowanej, krytej gontem, której konsekracji dokonał w 1608 r. sufragan krakowski, Paweł Dąbski. Skarbem tej świątyni jest późnobarokowy ołtarz główny (dawniej boczny) w kształcie serca, będący unikatem w skali europejskiej. Ołtarz zawiera pochodzące z dawnego ołtarza głównego późnogotyckie figury Matki Boskiej Bolesnej oraz św. Jana. Interesująca jest również oryginalna barokowa kaplica boczna, a także kamienna chrzcielnica (ok. 1610 r.), do okresu późnego baroku należy ambona z drugiego ćwierćwiecza XVIII w. Przy kościele znajduje się wolnostojąca dzwonnica z trzema dzwonami, wybudowana w 1850 r. Najmniejszy z dzwonów, niestety pęknięty, ufundował Mikołaj Borek w 1617 r. – na dzwonie tym umieszczono napis: „opus Francisci Legustini MDCXVII Zacharias Plebanus Mogilansis”. Kościół został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego.

> Zespół dworsko-parkowy w Mogilanach - Dwór późnoklasycystyczny, murowany, prostokątny, z portykami arkadowymi od zajazdu i od ogrodu, zwieńczonymi trójkątnym przyczółkiem. Wzniesiony został pod koniec XVIII w. z inicjatywy Heleny Apolonii Massalskiej (wykorzystano do jego budowy część materiałów budowlanych z rozbiórki pałacu Spytka Jordana). Zakupiony przez Konopków wraz z dobrami mogilańskimi w 1802 r., pozostawał własnością ich rodu do 1939 r. Przebudowany około 1840 r., rozbudowany o północną część początkiem XX w. Po II wojnie światowej uległ stopniowej dewastacji, wyremontowany w 1967 r. po przekazaniu go Polskiej Akademii Nauk, która przeznaczyła go na ośrodek konferencyjny. Dwór położony jest w parku o renesansowym rodowodzie, jednak większość drzew pochodzi z końca XIX w. – szpalery grabowe, czy będący osobliwością owocujący kasztan jadalny. Dwór oraz park został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego.


> Kapliczki przydrożne - W miejscowości znajduje się kilka zabytkowych kapliczek przydrożnych (typ słupowy, w podziale gzymsowym) powstałych w drugiej połowie XVIII w. Rzeźby i płaskorzeźby na nich przedstawiają świętych oraz sceny biblijne. Charakterystyczne dla tych w większości neogotyckich kapliczek jest połączenie sztuki ludowej i rzemieślniczego wykonania – powstawały one w miejscowych i okolicznych warsztatach kamieniarskich, a ich fundatorami były przeważnie osoby prywatne.


> Nagrobki cmentarne - Nieliczne zabytkowe nagrobki pochodzą z XIX i początku XX w., niektóre z nich sygnowane są przez Wita Wisza – uznanego w tym okresie krakowskiego rzeźbiarza-rzemieślnika (twórcy m.in. ambony w Kościele Mariackim w Krakowie oraz ambony i niektórych ołtarzy bocznych w Kościele św. Józefa w Rynku Podgórskim).


> Stara szkoła - budynek wybudowany z inicjatywy ówczesnego proboszcza Walentego Piotrowskiego i przyszłego kierownika szkoły Józefa Piotrowskiego w 1905 r., rozbudowywany przez kolejne 4 lata, podczas I wojny światowej pełnił funkcję szpitala wojskowego. Obecnie mieści się w nim przedszkole samorządowe.

 

źródło: https://www.mogilany.pl/

 

 

 

EKO DOLINA

 

 

http://ekodolina.pl/

 

  

WIDOK ZAKŁADU EKO DOLINA Z LOTU PTAKA: 

http://ekodolina.pl/o-eko-dolinie/zapraszamy-ogladniecia-zakladu-lotu-ptaka/

WIRTUALNY SPACER PO ZAKŁADZIE:

http://ekodolina.pl/prezentacja/index.html

Eko Dolina jest  Instalacją Komunalną, zakład zlokalizowany jest w województwie Pomorskim w gminie Wejherowo.

ZAKŁAD EKO DOLINA ZAJMUJE SIĘ:

 Szeroko pojętą gospodarką odpadami – zagospodarowaniem odpadów, a w szczególności:

    komunalnych–zmieszanych (z gospodarstw domowych),
    pochodzących z selektywnej zbiórki na mieście,
    zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego,
    niebezpiecznych,
    gruzu i odpadów wielkogabarytowych.

Odzyskiwaniem surowców i przekazywaniem ich do dalszego odzysku lub recyklingu.

Ograniczeniem emisji gazów cieplarnianych dzięki systemowi odgazowania kwater składowych.

Ograniczeniem ilości składowanych odpadów, m.in. poprzez:

    wydzielenie i zagospodarowanie frakcji biodegradowalnej w sortowni,
    odzysk i zagospodarowanie tzw. frakcji energetycznej, która może stanowić wsad dla współspalania w cementowniach i spalarniach.

Informacją i edukacją ekologiczną mieszkańców

ZARYS HISTORYCZNY ZAKŁADU:

Spółka Eko Dolina (wcześniej Zakład Unieszkodliwiania Odpadów) została założona przez 7 gmin wraz z Komunalnym Związkiem Gmin „Dolina Redy i Chylonki”. Inicjatorem założenia Spółki był Komunalny Związek Gmin „Dolina Redy i Chylonki”, zrzeszający gminy. Obszar obsługiwany przez Eko Dolinę to niżej wymienione miasta i gminy:

Gdynia, Sopot, Rumia, Reda, Wejherowo, gmina Wejherowo, Kosakowo, Szemud i Luzino.

W październiku 1998 r. gminy wraz z Komunalnym Związkiem Gmin „Dolina Redy i Chylonki” powołały Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą Zakład Unieszkodliwiania Odpadów dzisiaj „Eko Dolina”, której zrzeszone gminy oprócz gminy Szemud są współwłaścicielami. Spółka ta została stworzona w celu wybudowania i eksploatacji nowoczesnego zakładu zagospodarowania odpadów, który jest podstawowym elementem systemu MIX.Lokalizacja zakładu zagospodarowania odpadów w Łężycach nie była przypadkowa. Zlokalizowanie zakładu tuż przy starym składowisku odpadów, eksploatowanym w latach 1978-2002r. pozwoliło radykalnie zminimalizować koszty jego rekultywacji, które pokrywamy przecież my – mieszkańcy.

W 2001 roku podpisano Memorandum Finansowe, umowę pomiędzy Komisją Europejską a Rzeczpospolitą Polską, przyznającą  dotację w ramach Przedakcesyjnego Instrumentu Polityki Strukturalnej (ISPA) na przedsięwzięcie pn. „Gospodarka odpadami dla Doliny Redy i Chylonki”.

W styczniu 2003r. zamknięto należące do Gminy stare składowisko odpadów, a Eko Dolina rozpoczęła przyjmować odpady i  eksploatować nową kwaterę składową, która jest obiektem budowlanym zaopatrzonym w pełny system uszczelnień, ponadto jest odgazowana i zdrenowana, co pozwala na jej bezpieczną dla środowiska eksploatację zgodnie z  przepisami unijnymi.

Równolegle rozpoczęto budowę pozostałych instalacji do odzysku odpadów, które razem z kwaterą składową tworzą kompleksowy Zakład Zagospodarowania Odpadów. W kwietniu 2005 roku zakończył się pierwszy etap budowy zakładu, który został oddany do eksploatacji.
Oddano do użytku następujące instalacje:

    sortownie odpadów
    kompostownię pryzmową odpadów zielonych
    stacje demontażu odpadów wielkogabarytowych z segmentem specjalistycznego demontażu sprzętu AGD, TV
    boksy na surowce wtórne,
    segment przyjmowania odpadów od dostawców indywidualnych,
    magazyn czasowego gromadzenia odpadów niebezpiecznych przekazywanych do specjalistycznych firm prowadzących unieszkodliwianie odpadów (zużyte baterie, akumulatory, opakowania po farbach, olejach, środkach ochrony roślin),
    elektrownia zasilana biogazem składowiskowym z generatorami kogeneracyjnymi
    segment mycia i dezynfekcji pojazdów,
    budynek administracyjny i budynki gospodarcze.
    kwaterę magazynową na odpady  budowlane wraz z segmentem przerobu gruzu budowlanego
    kwaterę magazynową na odpady jednorodne
    kwaterę składowania odpadów B-1 z systemem odgazowania,
    podczyszczalnię ścieków i odcieków ze zbiornikiem, osadnikiem i pompownią.


W roku 2009 rozpoczęto rozbudowę zakładu. Wybudowano i zainstalowano stację waloryzacji biogazu, która jest jedyną w Polsce innowacyjną i nowoczesną instalacją tego typu. W kwietniu 2010r. oddano do użytku kompostownię halową, która pozwoliła na ograniczenie składowania odpadów biodegradowalnych. Rozbudowano i zmodernizowano również istniejącą sortownię odpadów, dzięki czemu jej przepustowość zwiększyła się z 50 000 ton do 100 000 ton odpadów rocznie. Obecnie moce przerobowe sortowni to 150 000 Mg/rok przy pracy na trzy zmiany.

Budowa zakładu (dwa etapy) była realizowana w ramach projektu nr 2000/PL/16/P/PE/002,pn: „Gospodarka Odpadami dla Doliny Redy i Chylonki” i otrzymały dofinansowanie z Funduszu Spójności (wcześniej ISPA 2000), które wynosiło 72% kosztów kwalifikowanych, czyli 15 000 804  €.

Ponadto w latach 2010-2011 wybudowano kolejną kwaterę składową B2 której koszt budowy wyniósł ok. 11mln zł.

W kolejnych latach oddaliśmy do użytku:

    instalację do odsiarczania biogazu
    rozbudowaną podczyszczalnię ścieków i odcieków
    tak zwaną „krótką linię sortowniczą”
    rozbudowany plac kompostowni odpadów zielonych

*********

INSTALACJE ZAKŁADU / TECHNOLOGIA

Instalacja Komunalna „EKO DOLINA” Sp. z o.o. obecnie  posiada następujące obiekty i instalacje technologiczne, m.in.:

    Sortownia odpadów (przepustowość 150 000 Mg/rok -praca trzyzmianowa),
    Magazyn czasowego gromadzenia odpadów niebezpiecznych,
    Kompostownia odpadów zielonych,
    Halowa kompostownia odpadów,
    Segment demontażu odpadów wielkogabarytowych,
    Segment demontażu urządzeń chłodniczych i sprzętu AGD/RTV,
    Kwatera magazynowa odpadów jednorodnych ob.3b,
    Kwatera magazynowa odpadów budowlanych ob.10,
    Segment przerobu gruzu budowlanego,
    Kwatera odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne (B2),
    Segment wykorzystania biogazu,
    Podczyszczalnia odcieków i ścieków,
    Boksy na surowce wtórne,
    Zadaszone boksy do czasowego magazynowania surowców wtórnych,
    Myjnia kół i podwozi samochodowych,
    Wagi samochodowe wraz z budynkiem wagowym,
    Zamknięta i rekultywowana kwatera odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne (B1),
    Segment przyjmowania odpadów od dostawców indywidualnych.

**********

DZIAŁALNOŚĆ NA RZECZ SOŁECTWA ŁĘŻYCE
POROZUMIENIE SPOŁECZNE

Porozumienie Społeczne to dokument podpisany przed wybudowaniem Zakładu, w 1999 roku. W jego ramach „Eko Dolina” realizuje określone świadczenia na rzecz mieszkańców Sołectwa. Reprezentację mieszkańców przy realizacji tego porozumienia przyjęła na siebie Gmina Wejherowo i w roku 2000 podpisała porozumienie z „Eko Doliną”, w którym Spółka podjęła się wykonania określonych zobowiązań.

Porozumienie Społeczne wskazuje zadania i inwestycje infrastrukturalne, które Zakład wykonał bądź wykona dla Sołectwa Łężyce.
CO ZYSKUJĄ MIESZKAŃCY?

Realizacja Porozumienia Społecznego wpływa na rozwój regionu oraz przyczynia się do poprawy standardu życia okolicznych mieszkańców.

Należy pamiętać, że Łężyce to wieś popegeerowska – w momencie podpisania Porozumienia Społecznego brakowało tu podstawowej infrastruktury (nie było chodników, studni, kanalizacji, przystanków autobusowych, oświetlenia). Znaczna część mieszkańców Łężyc była pozbawiona zatrudnienia i, z uwagi na brak komunikacji autobusowej, nie miała szansy dojazdu do pracy poza Łężycami.
Od początku istnienia „Eko Dolina” realizuje szereg inwestycji na terenie Łężyc zwanych „inwestycjami towarzyszącymi”. Dzięki nim dotychczasowa zapomniana wioska całkowicie zmieniła oblicze: stała się interesującym miejscem dla mieszkańców i miejscem rozwoju przedsiębiorczości.
 

„INWESTYCJE TOWARZYSZĄCE”

Dotychczas przeprowadzono następujące inwestycje realizacji Porozumienia Społecznego:

– sfinansowano budowę drogi obwodowej wsi Łężyce,
– wykonano regulację poboczy drogi nr 1404G,
– zbudowano uzupełniającą studnię głębinową zasilającą istniejący układ wodociągowy,
– sfinansowano modernizację i uzupełnienie systemu oświetlenia ulicznego we wsi Łężyce,
– zbudowano przystanki autobusowe,
– wykonano plac zabaw, boisko sportowe, przeprowadzono remont i adaptację budynku starej szkoły na szatnię i świetlicę wiejską,
– wybudowano część systemu kanalizacji sanitarnej wsi Łężyce.

Oprócz inwestycji budowlanych i infrastrukturalnych Eko Dolina:

– finansuje odbiór odpadów od mieszkańców Łężyc,
– finansuje utrzymanie linii autobusowej na trasie Łężyce – Rumia,
– przekazuje darowizny na rzecz Stowarzyszenia „Szansa dla Nas”,
– zapewnia pierwszeństwo zatrudnienia mieszkańcom Sołectwa Łężyce,
– sfinansowała kursy kwalifikacyjne doskonalenia zawodowego i szkolenia dla mieszkańców Sołectwa

źródło: http://ekodolina.pl

 

 

GMINA DOBRE

 

 

https://gminadobre.pl/

 

https://www.facebook.com/gminadobre/

 

https://www.youtube.com/channel/UCZaeEVZyOgw9XcTEutKutfQ

WIRTUALNE MUZEUM KONSTANTEGO LASZCZKI W DOBREM:

http://muzeumlaszczka.pl/

 Konstanty Laszczka (ur. 3 września 1865 w Makówcu Dużym, zm. 23 marca 1956 w Krakowie) – polski rzeźbiarz, malarz, grafik, profesor i rektor ASP w Krakowie.

     

WIRTUALNA MAPA GMINY:

https://dobre.e-mapa.net/

 

Dobre (daw. gmina Rudzienko) – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie siedleckim.

Siedzibą gminy jest Dobre.

HERB GMINY:

Z praw miejskich pozostał herb przedstawiający na tarczy przednią połowę dzika czarnego na polu białym / srebrnym / z potężnymi kłami – szablami, jakby szedł do walki z przednimi nogami w biegu. Genezę herbu wyjaśnia legenda, która głosi, że kilkaset lat temu na terenie gminy Dobre grasował ogromny dzik. Był wielki, miał błyszczącą, czarną sierść, ogromne kły i groźne spojrzenie. Niszczył uprawy, straszył inne zwierzęta, a także atakował ludzi. Bali się go wszyscy, nawet Ci najwięksi i najodważniejsi. Dzik straszył ludzi z Dobrego przez  lata i kiedy wszyscy stracili już nadzieję, że znajdzie się śmiałek, który go pokona, do Dobrego przybył książę Mazowsza, i upolował ogromne zwierzę. Radości mieszkańców nie było końca, w Dobrem wyprawiono wielkie przyjęcie na jego cześć, a niektórzy twierdzą, że otrzymał rękę najpiękniejszej panny w Dobrem. Strasznego dzika zaś umieszczono w herbie Dobrego.

******

Gmina Dobre położona jest w centralno-wschodniej części Polski, w województwie mazowieckim. Pod względem administracyjnym wchodzi w skład powiatu mińskiego. Graniczy z następującymi gminami: Stanisławów, Strachówka, Korytnica, Wierzbno, Kałuszyn i Jakubów. Odległość Gminy Dobre od Warszawy wynosi 50 km, od Mińska Mazowieckiego – 20 km, od Siedlec – 56 km.

Powierzchnia całkowita Gminy Dobre obejmuje obszar 12 485 ha. W jej skład wchodzą 42 sołectwa: Adamów, Antonina, Brzozowica, Czarnocin, Czarnogłów, Dobre, Drop, Duchów, Gęsianka, Głęboczyca, Grabniak, Jaczewek, Joanin, Kąty Borucza, Kobylanka, Makówiec Duży, Makówiec Mały, Marcelin, Modecin, Nowa Wieś,  Poręby Nowe, Osęczyzna, Pokrzywnik, Radoszyna, Rakówiec, Rąbierz Kolonia, Ruda Pniewnik, Rudno, Rudzienko, Sąchocin, Sołki, Poręby Stare, Świdrów, Walentów, Wólka Czarnogłowska, Wólka Kobylańska, Wólka Kokosia, Wólka Mlęcka, Mlęcin, Rynia. Największą miejscowością jest Dobre, zaś  najmniejszą – Marcelin. Gminę Dobre zamieszkuje 5947 osób (stan na 31.12.2020r.),  2948 kobiet i 2999 mężczyzn. Gmina Dobre leży na granicy dwóch mezoregionów: Równiny Wołomińskiej i Wysoczyzny Kałuszyńskiej. Pod względem morfologicznym zasadnicza cześć Gminy położona jest na wysoczyźnie morenowej, zaś część północno-zachodnia na równinie stożka napływowego. Obszar wysoczyzny morenowej wznosi się na wysokości 150-200 m n.p.m. W południowej części Gminy wyraźne są wzgórza morenowe o wysokości bezwzględnej przekraczającej 200 m n.p.m (rejon wsi Mlęcin). Nieliczne wzgórza wydmowe występują na zachód i południowy-zachód od wsi Dobre. Gmina leży w dorzeczu Bugu. Jej część południowa należy do zlewni rzeki Rządzy, zaś część północna do zlewni rzeki Osownicy.


ZARYS HISTORYCZNY:

28 września 1530 roku na mocy aktu lokacyjnego wystawionego przez króla Zygmunta Starego dla Jana Dobrzynieckiego herbu Ciołek, podstolego zakroczymskiego, właściciela dóbr Ossówno, powstało nowe miasto w Ziemi Liwskiej. Głównym atutem lokacji i rozwoju miasta przez kilkadziesiąt lat było jego położenie. Dobre znalazło się na szlaku handlowym, łączącym Wilno z Wrocławiem. To przez Dobre przewożono z Rusi i Litwy do Europy Zachodniej skóry, futra, miód, węgiel drzewny, drewno na maszty. Na odcinku miedzy Liwem a Warszawą wiódł przez Pniewnik, Dobre, Stanisławów, Pustelnik, Okuniew. Dobre było także ośrodkiem eksploatacji rud darniowych, co miało duży wpływ na rozwój handlu wyrobami z żelaza. O eksploatacji materiału na terenie świadczą nazwy miejscowości: Rudzienko, Ruda Pniewnik, Rudno.

Lokacja miasta była prawdopodobnie potwierdzeniem istniejącej już osady, a o tym fakcie świadczą dokumenty związane z utworzeniem parafii Dobre. Zachowany odpis  XVI wiecznego dokumentu wskazuje na istnienie osady przed lokacją miasta, która nazywała się Zadna, a nazwa Dobre została nadana przez Dobrzynieckich.

Akt lokacyjny ustanawiał w mieście sądownictwo patrymonialne  – część sporów w mieście rozstrzygał właściciel miasta, pozostałe sądy starostów. W Dobrem obowiązki wójta sprawował właściciel. 50 lat od lokacji Dobre rozwijało się dosyć dobrze. W mieście odbywały się trzy jarmarki rocznie – na św. Stanisława, św. Jana i w siódmą niedzielę po Zielonych Świątkach oraz jeden targ tygodniowy w sobotę.

Z rejestru poborowego z 1563 roku wynika, że istniały dwa oddzielne miasta Dobre Stare należące do Dobrzynieckich i Dobre Nowe, którego właścicielami byli Ossowińscy. W 1563 roku Dobrem Starym było 21 rzemieślników: 5 piekarzy, 3 szewców, 6 piekarzy,  3 krawców, 1 płatnerz, 2 handlarzy solą, 1 tkacz, 3 wytapiaczy żelaza; w Dobrem Nowym – 30 rzemieślników, w tym: 3 wytapiaczy żelaza, 9 szewców, 3 garncarzy, 6 piekarzy.

W XVII wieku Dobre bardziej przypominało wieś czynszową niż miasto. W rozwoju zaczęły wyprzedzać go sąsiadujące miasteczka, które stanowiły dla siebie konkurencję. Aby zmienić sytuację, zwiększono liczbę jarmarków do 5. Przywilej na organizację większej ilości jarmarków otrzymał nowy właściciel Dobrego – Piotr Leżajski w 1752 roku od króla Augusta III. Właściciel próbował w ten sposób zwiększyć swoje dochody.

Akt lokacyjny ustanawiał w mieście sądownictwo patrymonialne  – część sporów w mieście rozstrzygał właściciel miasta, pozostałe sądy starostów. W Dobrem obowiązki wójta sprawował właściciel. 50 lat od lokacji Dobre rozwijało się dosyć dobrze. W mieście odbywały się trzy jarmarki rocznie – na św. Stanisława, św. Jana i w siódmą niedzielę po Zielonych Świątkach oraz jeden targ tygodniowy w sobotę.

Z rejestru poborowego z 1563 roku wynika, że istniały dwa oddzielne miasta Dobre Stare należące do Dobrzynieckich i Dobre Nowe, którego właścicielami byli Ossowińscy. W 1563 roku Dobrem Starym było 21 rzemieślników: 5 piekarzy, 3 szewców, 6 piekarzy,  3 krawców, 1 płatnerz, 2 handlarzy solą, 1 tkacz, 3 wytapiaczy żelaza; w Dobrem Nowym – 30 rzemieślników, w tym: 3 wytapiaczy żelaza, 9 szewców, 3 garncarzy, 6 piekarzy.

W XVII wieku Dobre bardziej przypominało wieś czynszową niż miasto. W rozwoju zaczęły wyprzedzać go sąsiadujące miasteczka, które stanowiły dla siebie konkurencję. Aby zmienić sytuację, zwiększono liczbę jarmarków do 5. Przywilej na organizację większej ilości jarmarków otrzymał nowy właściciel Dobrego – Piotr Leżajski w 1752 roku od króla Augusta III. Właściciel próbował w ten sposób zwiększyć swoje dochody.

Od 1775 roku Dobre należało do Massalskich. W 1785 Dobre odkupił Szymon Szydłowski, następnie na początku XIX w. Dobre oraz Rudzienko i Rudnę nabył Ignacy Antoni Jaźwiński. W 1864 r. Dobre przeszło na własność jego synów – Feliksa i Walentego. Wdowa po Ignacym Antonim – Filipina z Czerskich, miała prawo do dożywocia w Dobrem na mocy umowy przedślubnej. Prawo to odstąpiła w 1864 roku Walentemu Jaźwińskiemu w zamian za prawo własności Woli Ossowińskiej. Walenty Jaźwiński zmarł w roku 1872 i na mocy testamentu Dobre przeszło na własność wdowy po nim, Kamili z Zagajewskich. Następnymi właścicielami byli prawdopodobnie Ostrowscy.

Po trzecim rozbiorze Polski Dobre znalazło się pod zaborem austriackim, w Galicji Zachodniej, w cyrkule siedleckim, ale w czasie Księstwa Warszawskiego  należało do departamentu warszawskiego. Działania wojenne w kampanii napoleońskiej przyczyniły się do zniszczenia Dobrego. Rząd Królestwa Polskiego dążył do reformy miast prywatnych, którą zapoczątkowała Konstytucja 3 Maja. Reforma miast prywatnych polegała na ograniczeniu władzy właściciela przez powołanie rady miejskiej, burmistrza, mianowanego przez rząd, a opłacanego przez właściciela oraz przeznaczeniu dla miasta budżetu, co przyczyniłoby się do poprawy ekonomicznej miasta. Tej reformie właściciele Dobrego systematycznie sprzeciwiali się argumentując, że przywileje królewskie, wyłączały miasto Dobre, jako własność prywatną, spod jurysdykcji królewskiej.

W 1821 roku ówczesny właściciel i dziedzic sporządził dokument pod tytułem „Opisanie historyczne oraz topograficzno – statystyczne miasta Dobre szlacheckiego w województwie mazowieckim w obwodzie stanisławowskim”.  Według tego opisu w mieście żyło 317 mieszkańców, w tym 30 Żydów. Było 38 domów wyłącznie drewnianych, ulice w części brukowane. Rzemiosłem zajmowało się 19 osób, w tym: kowalstwem – 2 osoby, tkactwem – 3 osoby, stolarstwem – 2 osoby, sukiennictwem – 3 osoby, budową pieców – 2 osoby, kołodziejstwem- 3, krawiectwem – 3 , grabarz – 1 osoba. Rada miejskich w tym okresie dysponowała sprzętem ogniowym, stołem, 2 stołkami, tabelą miar i wag, szafą na akta. Od 1830 roku siedziba urzędu miejskiego mieściła się w pomieszczeniu aresztu. Porządku w mieście pilnował 1 policjant.

W 1844 roku rząd Królestwa Polskiego wystąpił z projektem zmiany 48 rządowych i 177 miast prywatnych nie przynoszącym dochodów, na wsie. Około 1850  roku właściciel – Walenty Jaźwiński podejmuje starania o zmianę miasta na gminę wiejską. Postanowieniem Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego z dnia 13-25 maja 1852 roku odebrano prawa miejskie jedynemu, prywatnemu miasteczku Dobre w guberni warszawskiej. Odtąd Dobre stało się wsią należącą do gminy Rudzienko.

Dobre posiadało księgę hipoteczną z dobrami Rudzienko i było obciążone pożyczką z Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Warszawie. Kamila Jaźwińska (wdowa po Walentym) spłaciła część pożyczki i wydzieliła Dobre ze wspólnych dóbr. Dobre składało się wówczas z 526 morgów i 134 prętów (1 pret – 4,5 m) i stało się jej dożywociem.

Brakuje źródeł i wiedzy na temat kolejnych właścicieli Dobrego. Wiadome jest, że na przełomie XIX i XX wieku właścicielami Rudzienka byli Ostrowscy.

W okresie Powstania Listopadowego we wsi Makówiec Duży 17 lutego rozegrała się bitwa wojsk polskich pod dowództwem generała Jana Skrzyneckiego z wojskami rosyjskimi pod dowództwem generała Rosena. Maria Konopnicka opisała te bitwę w wierszu „Bitwa pod Dobrem”.

W 1861 roku w Dobrem istniała już szkoła elementarna. Od 1868 roku Dobre znalazło się w powiecie radzymińskim i należało do niego do 1918 roku. W tym czasie Dobre liczyło 462 mieszkańców.

Po spaleniu starego kościoła drewnianego, w 1873 roku przystąpiono do budowy nowego, murowanego zaprojektowanego przez architekta Bolesława Podczaszyńskiego. Budowie patronowała Kamila Jaźwińska. Wtedy też prawdopodobnie zmieniono patrona ze św. Stanisława na św. Mikołaja.

Przez następne 40 lat Dobre stopniowo się rozwijało. Wzrasta liczba ludności. W sierpniu 1919 roku powołano województwo warszawskie wraz z powiatem mińskim i gminą Rudzienko. Dobre w 1925 roku liczyło 1 097 mieszkańców, w tym 373 Żydów, którzy mieli swoją bożnicę.

Rozwój samorządu gminnego przerwał wybuch II wojny światowej. Przed wybuchem wojny, z dniem 1 kwietnia 1939 roku przyłączono do gminy Rudzienko część zlikwidowanej gminy Czarnogłów (Czarnogłów, Kamionka i Wólka Czarnogłowska. Z gminy Rudzienko natomiast wyłączono gromadę: Ołdakowizna i miejscowość folwark Poręby Leśne).

Zarówno wojna polsko – sowiecka w 1920 r. jak i II wojna światowa oszczędziły Dobremu większych zniszczeń. Podczas  II wojny światowej z budynków ucierpiał jedynie kościół, na który w sierpniu 1944 r. spadły dwa pociski artylerii radzieckiej, uszkadzając dach i okna. W okresie okupacji Żydzi z Dobrego zostali deportowani do obozu zagłady w Treblince, a znajdująca się w miejscowości synagoga została zniszczona.

W okresie okupacji hitlerowskiej w czasie II wojny światowej, teren gminy z siedzibą w Rudzienku znalazł się na obszarze Generalnej Guberni w dystrykcie warszawskim, powiecie Mińsk Mazowiecki.

Okres Polski Ludowej przyniósł następujące zmiany: przede wszystkim powołano w Dobrem gminę, którą w 1958 r. zmienioną na gromadę. W 1963 r. wybudowano ośrodek zdrowia, lecznicę weterynaryjną, bibliotekę (w 1961 r. liczyła 4600 tomów), przez pewien czas funkcjonowało także kino stałe. W 1965 roku osada liczyła 1101 mieszkańców.

Na mocy Uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1972 roku z dniem 1 stycznia 1973 roku otworzono Gminę Dobre w powiecie mińskim. Gmina Dobre graniczyła wówczas z gminami Stanisławów, Strachówka, Korytnica, Wierzbno, Jakubów. Zajmowała ogółem 12 000 hektarów, w tym 9497 ha użytków rolnych. W skład gminy wchodziły 42 wioski, liczba ludności wynosiła 7 300 osób. 91% ludności pracowało w rolnictwie, 9% w przemyśle.

Na terenie gminy działały: Gminna Spółdzielnia, Międzykółkowa Baza Maszynowa: Dobre, Poręby Nowe, Szkoła Podstawowa, PZLZ Dobre, Kasa Spółdzielcza, Ośrodek Zdrowia, Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna Rudzienko, Posterunek Milicji Obywatelskiej, Zakład Mleczarski, OSP.


TURYSTYKA:

Czyste, zdrowe powietrze i malownicze położenie wielu miejscowości w gminie Dobre przyciągają mieszkańców miast i są zachętą do spędzania urlopów w okolicach: Wólki Kobylańskiej, Rudy Pniewnik, Ryni, Rakówca, Makówca Małego, Makówca Dużego, Gęsiarki Borowej, Wólki Mlęckiej, Osęczyzny i wielu innych. Tereny te są zazwyczaj położone w okolicach lasów i pięknie płynących strumyków lub małych rzek. W centrum Dobrego, na rynku wznosi się zabytkowy Kościół Rzymsko-Katolicki p.w. św. Mikołaja, wybudowany w stylu gotyckim. Nieopodal stoi pomnik Józefa Piłsudskiego. W Gminnym Ośrodku Kultury znajduje się Muzeum Konstantego Laszczki, jednego z najwybitniejszych synów tej ziemi, znanego nie tylko w Polsce, ale i na świecie, artysty-rzeźbiarza. Na 2006 rok przypadła 50 rocznica jego śmierci. W Muzeum znajduje się wiele cennych eksponatów tego twórcy. W Makówcu Dużym wzniesiono pomnik na cześć bohaterskich żołnierzy Powstania Listopadowego, którzy stoczyli tu bitwę pod Dobrem z wojskami rosyjskimi. Broniąc dostępu armii rosyjskiej do Warszawy, nie szczędzili krwi i życia. Co roku odbywają się tu uroczystości patriotyczne, organizowane przez władze samorządowe gminy i apele poległych.W oddalonej o 5 km od Dobrego miejscowości Ruda Pniewnik, znajduje się piękny, murowany dworek z przełomu XIX i XX w. oraz pozostałości parku krajobrazowego. Równie piękny dworek posiada pobliskie Rudzienko, ale ten jest starszy, bo pamięta jeszcze czasy napoleońskie. W uroczym zakątku, wśród lasów i zieleni, w małej wiosce Gęsiarka Borowa, liczącej zaledwie kilka gospodarstw, jeden z miłośników koni prowadzi stajnię. Świadczy też usługi jeździeckie, przejażdżki konne i dorożką. Ciekawostką jest też tu hodowla perskich kotów, a ich właściciel i jego zwierzęta brały już udział w nagraniach wielu znanych filmów, jak: „Pan Tadeusz” czy „Boża podszewka”.

źródło: https://gminadobre.pl